1. Điều hòa inverter là gì? Khác gì với điều hòa thường?
Để hiểu điều hòa Inverter khác điều hòa thường (non-inverter) thế nào, cùng chúng tôi tìm hiểu công nghệ inverter là gì. Theo Wikipedia, công nghệ Inverter là “là thiết bị điện tử hoặc mạch điện thực hiện biến đổi năng lượng điện từ dòng điện một chiều (DC) hoặc dòng điện xoay chiều (AC) ở cấu hình tần số và pha này thành dòng điện xoay chiều có cấu hình tần số và pha khác.”
Trên điều hòa thường, máy nén (chiếm khoảng 90% điện năng) hoạt động theo hai trạng thái: chạy hết công suất để đạt nhiệt độ cài đặt, rồi nghỉ. Khi nhiệt độ phòng lệch khỏi mức cài đặt, máy nén lại chạy tối đa để điều chỉnh, rồi nghỉ, lặp lại liên tục.
Trong khi đó, điều hòa inverter cho phép máy nén chạy ở nhiều mức công suất: ban đầu chạy hết công suất đạt nhiệt độ cài đặt, sau đó giảm công suất để duy trì nhiệt độ ổn định, đồng thời tự điều chỉnh khi nhiệt độ phòng thay đổi (ví dụ thêm/bớt người hoặc nhiệt độ môi trường thay đổi).
Theo tính toán, công nghệ inverter có thể giúp điều hòa tiết kiệm điện từ 10 – 40% điện năng. Ngoài ra, điều hòa inverter cũng có tác dụng duy trì ổn định nhiệt độ phòng, tăng cường hoạt động êm ái và đồng thời tăng độ bền hoạt động.
Tuy nhiên công nghệ inverter không phải là chuẩn tiết kiệm điện của điều hòa.
2. Vì sao điều hòa inverter không hoàn toàn đồng nghĩa với tiết kiệm điện?
Về lý thuyết, công nghệ inverter giúp một chiếc điều hòa tiết kiệm điện hơn 10 – 40%. Tức là nếu trang bị khác y hệt nhau, một chiếc điều hòa có inverter có thể tiết kiệm điện hơn so với điều hòa không inverter. Nhưng bản thân chiếc điều hòa đó chưa chắc là tiết kiệm điện so với các sản phẩm khác trên thị trường.
Khả năng tiết kiệm năng lượng của điều hòa được chi phối bởi nhiều yếu tố như: loại máy nén, dàn tản nhiệt, môi chất lạnh, quạt khuyếch tán tại dàn lạnh,… Các thương hiệu lớn với quá trình R&D lâu năm trong lĩnh vực điều hòa thường phát triển những công nghệ độc quyền riêng để giúp tăng hiệu quả tiết kiệm điện.
Đơn cử như điều hòa Daikin thường sử dụng máy nén Swing, dàn tản nhiệt Micro Channel cho hiệu quả làm mát mạnh mẽ, lại tiết kiệm năng lượng và có độ bền tốt khi sử dụng. Nhờ đó, ngay cả các mẫu điều hòa Daikin không sử dụng inverter cũng có mức tiêu thụ điện thấp hơn đáng kể so với nhiều sản phẩm từ các thương hiệu mới.
Đây chính là lý do mà các dòng điều hòa inverter khác nhau sẽ có thể có những mức tiết kiệm điện khác nhau. Vậy điều gì là “chuẩn” để đánh giá một chiếc điều hòa inverter tiết kiệm điện?
3. Dấu hiệu nhận biết điều hòa inverter tiết kiệm điện
Theo quy định, tất cả điều hòa treo tường (loại phổ biến tại các gia đình) bán tại thị trường Việt Nam hiện nay đều buộc phải được dán nhãn năng lượng theo Tiêu chuẩn TCVN 7830:2021. Nhãn năng lượng được chia làm năm cấp hiệu suất năng lượng từ 1 đến 5, cấp 1 là cấp có hiệu suất năng lượng thấp nhất và cấp 5 là cao nhất (thường gọi là 1 sao, 2 sao,… 5 sao).
Hiệu suất năng lượng được tính theo chỉ số CSPF (Cooling Seasonal Performance Factor – Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh) là Tỷ số giữa tổng lượng nhiệt hàng năm mà thiết bị có thể lấy khỏi không khí trong phòng khi vận hành ở chế độ hoạt động làm mát và tổng lượng điện hàng năm mà thiết bị tiêu thụ trong cùng chế độ đó.
Theo quy định TCVN 10273-1:2013, chỉ số CSPF được tính theo công thức
FCSP = LCST : CCSE
Trong đó:
LCST: là Tổng tải mùa làm lạnh, được tính bằng tổng nhiệt lượng mà thiết bị lấy khỏi không khí trong phòng khi vận hành ở chế độ làm lạnh. Được tính bằng dơn vị Wh. 1Wh = 3600 J.
CCSE : là Năng lượng điện tiêu thụ ở chế độ làm lạnh, được tính bằng tổng diện năng mà thiết bị tiêu thụ trong cùng thời gian với chỉ số LCST trên đây. Đơn vị là Wh.
Các cấp năng lượng tiết kiệm điện của điều hòa treo tường (loại 2 dàn rời) được phân chia dựa trên Hiệu suất năng lượng như sau:
| Năng suất làm lạnh định danh ø (BTU/h) | Cấp năng lượng | ||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
| ø nhỏ hơn 15.000 | ≥ 3,10 | ≥ 3,40 | ≥ 3,60 | ≥ 4,8 | ≥ 5,2 |
| ø từ 15.000 đến dưới 24.000 | ≥ 3,00 | ≥ 3,20 | ≥ 3,40 | ≥ 3,60 | ≥ 5,00 |
| ø từ 24.000 trở lên | ≥ 2,80 | ≥ 3,00 | ≥ 3,2 | ≥ 4,4 | ≥ 4,8 |
Như vậy, một chiếc điều hòa 9000 BTU hoặc 12000 BTU để được dán nhãn năng lượng 5 sao cần phải có chỉ số CSPF từ trên 5,2. Trong khi đó, điều hòa 18000 BTU có CSPF từ trên 5 cũng đã được dán nhãn năng lượng 5 sao.
Điều hòa có số sao càng cao thì càng tiết kiệm điện, trong trường hợp cùng mức sao năng lượng, điều hòa có chỉ số CSPF càng cao thì càng tiết kiệm điện.
Ví dụ: Điều hòa Casper JC-09IU36X và Điều hòa Daikin FTKM25AVMV đều là những điều hòa 9000 BTU vừa ra mắt năm 2026, và cùng được trang bị công nghệ inverter.
Nhưng theo thông tin nhãn năng lượng, model Daikin FTKM25AVMV có chỉ số CSPF đạt 6,7 nên được xếp hạng tiết kiệm điện 5 sao; trong khi model Casper JC-09IU36X có chỉ số CSPF 4,05 nên chỉ được xếp hạng tiết kiệm điện 3 sao. Do đó, mẫu điều hòa Daikin sẽ tiết kiệm điện hơn so với đối thủ.
KẾT LUẬN
Có thể thấy, dù góp phần tiết kiệm điện cho điều hòa, nhưng inverter không phải là “chuẩn” phản ánh một chiếc điều hòa tiết kiệm điện hay không. Để đảm bảo chọn được điều hòa tiết kiệm điện, khách hàng cần nhìn vào nhãn năng lượng và đặc biệt là chỉ số hiệu suất năng lượng CSPF để chọn chính xác nhất.
